Cách đánh giá khách hàng tiềm năng và chọn đúng đối tượng
Tìm hiểu các khuôn khổ đã được kiểm chứng để đánh giá khách hàng tiềm năng, giúp đội ngũ bán hàng tập trung vào những người có khả năng mua cao nhất. Khám phá BANT, MEDDIC và nhiều phương pháp hiệu quả khác.
Không phải khách hàng tiềm năng nào cũng giống nhau. Có người sẵn sàng mua ngay hôm nay, còn người khác chỉ đang xem qua mà không có ý định hay ngân sách thực sự. Khác biệt giữa đội ngũ bán hàng đạt hiệu quả cao và đội ngũ gặp khó khăn thường nằm ở một kỹ năng: khả năng đánh giá khách hàng tiềm năng nhanh chóng và chính xác. Khi dành thời gian cho đúng đối tượng, bạn chốt được nhiều hợp đồng hơn, rút ngắn chu kỳ bán hàng và tránh lãng phí công sức cho những cơ hội vốn không thể chuyển đổi. Hướng dẫn này chỉ bạn cách xây dựng một hệ thống đánh giá khách hàng tiềm năng hiệu quả.
Vì sao đánh giá khách hàng tiềm năng là nền tảng của thành công trong bán hàng
Mỗi giờ đội ngũ bán hàng dành cho một khách hàng tiềm năng chưa đạt yêu cầu là một giờ họ không thể dành cho người phù hợp. Chi phí cơ hội này rất lớn. Nghiên cứu cho thấy nhân viên bán hàng chỉ dành khoảng 35% thời gian để thực sự bán hàng; phần còn lại dành cho công việc hành chính, họp và theo đuổi những khách hàng không bao giờ tiến triển. Đánh giá khách hàng tiềm năng hiệu quả giúp cải thiện đáng kể tỷ lệ này.
Khi đánh giá đúng cách, nhiều điều sẽ thay đổi. Tỷ lệ chuyển đổi tăng vì bạn làm việc với những người thực sự có nhu cầu, ngân sách và quyền quyết định mua. Giá trị hợp đồng trung bình tăng vì bạn nhắm đến những tài khoản phù hợp với giải pháp. Chu kỳ bán hàng ngắn lại vì khách hàng phù hợp đi qua quy trình nhanh hơn. Tinh thần của nhóm cũng tốt hơn vì họ ít gặp ngõ cụt.
"50% khách hàng tiềm năng không phù hợp với thứ bạn bán. Bạn xác định và loại họ càng sớm thì càng có nhiều thời gian cho 50% còn lại.". Marc Wayshak, chiến lược gia bán hàng
Đánh giá khách hàng tiềm năng không phải là tỏ ra kén chọn hay từ chối mọi người. Đó là cách sử dụng nguồn lực hạn chế một cách chiến lược. Một nhóm nhỏ tập trung vào 20 khách hàng tiềm năng rất phù hợp gần như luôn đạt kết quả tốt hơn một nhóm lớn dàn trải công sức cho 200 đối tượng không phù hợp. Trong bán hàng, chất lượng luôn thắng số lượng.
Các khuôn khổ đánh giá khách hàng tiềm năng phổ biến
Một số khuôn khổ đã được kiểm chứng giúp bạn đánh giá có hệ thống xem có nên theo đuổi một khách hàng tiềm năng hay không. Dưới đây là những cách tiếp cận được dùng rộng rãi nhất và hướng dẫn khi nào nên áp dụng.
BANT (Ngân sách, Quyền quyết định, Nhu cầu, Thời điểm)
BANT là khuôn khổ đánh giá kinh điển do IBM phát triển từ nhiều thập kỷ trước. Phương pháp này vẫn phổ biến nhờ sự đơn giản và đánh giá bốn tiêu chí chính.
- Ngân sách: Khách hàng tiềm năng có đủ nguồn lực tài chính để mua giải pháp của bạn không? Tìm hiểu ngân sách sớm giúp bạn tránh đầu tư thời gian vào người không thể chi trả. Hãy hỏi: "Anh/chị đã phân bổ ngân sách cho loại giải pháp này chưa?" hoặc "Thông thường anh/chị đầu tư khoảng bao nhiêu cho những công cụ như thế này?"
- Quyền quyết định: Người bạn đang nói chuyện có phải là người ra quyết định, hay họ cần người khác phê duyệt? Hiểu cơ cấu ra quyết định giúp bạn điều chỉnh cách tiếp cận. Nếu người liên hệ chưa phải người quyết định cuối cùng, hãy tìm hiểu ai là người đó và mời họ tham gia trao đổi từ sớm.
- Nhu cầu: Khách hàng tiềm năng có vấn đề thực sự mà sản phẩm hoặc dịch vụ của bạn giải quyết được không? Nhu cầu càng cấp thiết và khẩn cấp thì khả năng mua càng cao. Hãy tìm hiểu sâu hơn nhu cầu bề mặt, nắm tác động của vấn đề đến hoạt động kinh doanh và hậu quả nếu không giải quyết.
- Thời điểm: Khi nào khách hàng dự định quyết định hoặc triển khai giải pháp? Người cần giải pháp trong quý này có giá trị hơn nhiều so với người chỉ "đang tìm hiểu" mà chưa có mốc thời gian cụ thể. Tính cấp thiết thúc đẩy hành động.
BANT phù hợp với giao dịch và hợp đồng nhỏ, khi quy trình mua tương đối đơn giản. Với các thương vụ doanh nghiệp phức tạp, bạn có thể cần một khuôn khổ tinh tế hơn.
MEDDIC (Chỉ số, Người mua có quyền tài chính, Tiêu chí quyết định, Quy trình quyết định, Xác định vấn đề, Người ủng hộ)
MEDDIC là khuôn khổ toàn diện hơn, được thiết kế cho các thương vụ B2B phức tạp có chu kỳ dài và nhiều bên liên quan.
- Chỉ số: Khách hàng kỳ vọng giải pháp mang lại kết quả định lượng nào? Hiểu các chỉ số thành công giúp bạn xây dựng luận cứ ROI thuyết phục và điều chỉnh phần trình bày theo những con số họ quan tâm nhất.
- Người mua có quyền tài chính: Ai có quyền cuối cùng phê duyệt việc mua và ngân sách? Trong tổ chức phức tạp, người này có thể không phải đầu mối chính của bạn. Hãy xác định và kết nối với họ từ sớm.
- Tiêu chí quyết định: Khách hàng sẽ đánh giá những yếu tố nào khi chọn giải pháp? Có thể gồm tính năng, giá, độ dễ triển khai, khả năng tích hợp, danh tiếng nhà cung cấp hoặc chất lượng hỗ trợ. Biết các tiêu chí giúp bạn thể hiện đúng thế mạnh.
- Quy trình quyết định: Tổ chức thực hiện những bước nào để đi đến quyết định mua? Hiểu quy trình, gồm phê duyệt, đánh giá, rà soát pháp lý và mua sắm, giúp bạn dự báo chính xác và tránh bất ngờ.
- Xác định vấn đề: Vấn đề cụ thể, cấp thiết nào khiến khách hàng tìm giải pháp? Vấn đề càng nghiêm trọng, động lực mua càng mạnh. Các vấn đề ảnh hưởng đến doanh thu, tuân thủ hoặc vị thế cạnh tranh đặc biệt có sức thúc đẩy.
- Người ủng hộ: Bạn có người bên trong tổ chức tin tưởng giải pháp và sẵn sàng thuyết phục thay bạn khi bạn không có mặt không? Một người ủng hộ mạnh thường tạo nên khác biệt giữa thắng và thua trong thương vụ phức tạp.
CHAMP (Thách thức, Quyền quyết định, Tiền, Mức độ ưu tiên)
CHAMP đặt thách thức lên trước, phản ánh quan điểm bán hàng hiện đại rằng hiểu vấn đề của khách hàng quan trọng hơn việc hỏi ngân sách ngay lập tức. Khuôn khổ này phù hợp với bán hàng tư vấn, khi bạn cần xây dựng lòng tin trước khi trao đổi chi tiết tài chính.
Cách đánh giá khách hàng tiềm năng trong thực tế
Khuôn khổ rất hữu ích, nhưng điều quan trọng là biết áp dụng chúng trong hội thoại thực tế. Dưới đây là cách đánh giá khách hàng tiềm năng ở từng giai đoạn của quy trình bán hàng.
Đánh giá trước khi trò chuyện
Trước cả khi nói chuyện với khách hàng, bạn đã có thể thu thập dữ liệu đánh giá có giá trị. Xem website để hiểu doanh nghiệp, quy mô và ngành của họ. Kiểm tra hồ sơ LinkedIn để xác minh chức vụ và mức độ thẩm quyền. Tìm hiểu cách họ biết đến bạn: họ tìm kiếm một giải pháp cụ thể, tải tài liệu ở cuối phễu bán hàng hay tình cờ đọc bài blog? Xem lại dữ liệu biểu mẫu họ gửi, bao gồm quy mô công ty, ngành và nhu cầu họ nêu.
Dùng thông tin này để chấm điểm sơ bộ. Nếu khách hàng phù hợp với hồ sơ khách hàng lý tưởng theo các tiêu chí chính như ngành, quy mô công ty, chức vụ và mức độ tương tác, hãy ưu tiên họ. Nếu không phù hợp ở nhiều tiêu chí, một cuộc trao đổi ngắn vẫn có thể hữu ích, nhưng họ không nên là ưu tiên hàng đầu.
Đánh giá trong cuộc gọi khám phá
Đánh giá thực sự diễn ra trong cuộc gọi khám phá. Đây không phải buổi chào bán mà là cuộc trò chuyện có cấu trúc để tìm hiểu hai bên có phù hợp với nhau không. Hãy đặt câu hỏi mở để tìm hiểu tình hình, thách thức, mục tiêu và quy trình mua của khách hàng.
Bắt đầu bằng câu hỏi rộng về doanh nghiệp và tình hình hiện tại, rồi đi sâu vào điểm đau và nhu cầu cụ thể. Hãy nghe nhiều hơn nói; đặt mục tiêu tỷ lệ 70/30, trong đó khách hàng nói 70% thời gian. Ghi chú từng tiêu chí đánh giá để có thể đánh giá khách quan sau cuộc gọi.
- Đánh giá nhu cầu: "Anh/chị đang gặp thách thức gì trong [lĩnh vực liên quan]?"; "Anh/chị đã thử cách nào để giải quyết?"; "Điều gì xảy ra nếu vấn đề này không được giải quyết?"
- Đánh giá quyền quyết định: "Còn ai tham gia đánh giá các giải pháp như thế này?"; "Anh/chị có thể mô tả các bước tổ chức thường thực hiện để quyết định mua công cụ như vậy không?"
- Đánh giá ngân sách: "Trước đây anh/chị đã đầu tư vào giải pháp cho vấn đề này chưa?"; "Anh/chị đã dự trù khoảng ngân sách nào cho dự án này chưa?" Hãy đặt câu hỏi về ngân sách xoay quanh giá trị và khoản đầu tư thay vì chi phí.
- Đánh giá thời điểm: "Anh/chị muốn có giải pháp vào thời điểm nào?"; "Có sự kiện hoặc hạn chót nào ảnh hưởng đến thời điểm quyết định không?"
Đánh giá sau cuộc gọi
Sau mỗi cuộc gọi khám phá, hãy đối chiếu khách hàng với tiêu chí đánh giá bằng một bảng điểm có cấu trúc. Chấm từng tiêu chí theo thang điểm (chẳng hạn 1-5) và tính tổng điểm. Cách này giảm tính chủ quan và giúp cả nhóm đánh giá nhất quán.
Dựa vào điểm số, xếp khách hàng vào nhóm nóng (đáp ứng hầu hết hoặc tất cả tiêu chí, sẵn sàng nhận đề xuất), ấm (đáp ứng một số tiêu chí, cần được nuôi dưỡng hoặc cung cấp thêm thông tin) hay lạnh (không đạt tiêu chí chính, nên loại hoặc chuyển lại cho marketing để nuôi dưỡng dài hạn). Hãy kỷ luật khi phân loại. Loại một khách hàng chỉ đạt mức trung bình để dành thời gian cho cơ hội tốt hơn hiệu quả hơn là theo đuổi mọi cơ hội mà không chốt được gì.
Xây dựng bảng điểm đánh giá khách hàng tiềm năng
Bảng điểm là công cụ có cấu trúc giúp bạn đánh giá nhất quán từng khách hàng. Dưới đây là cách xây dựng bảng phù hợp với doanh nghiệp của bạn.
- Xác định tiêu chí đánh giá chính: Dựa trên dữ liệu bán hàng, tìm các yếu tố dự đoán tốt nhất khả năng khách hàng tiềm năng trở thành khách hàng. Tiêu chí phổ biến gồm quy mô công ty, ngành, chức vụ hoặc thâm niên của đầu mối, ngân sách đã nêu, mức độ cấp thiết của nhu cầu và mức độ tương tác với nội dung hoặc website.
- Gán trọng số cho từng tiêu chí: Không phải tiêu chí nào cũng quan trọng như nhau. Nếu ngân sách dự đoán thành công mạnh nhất, hãy cho tiêu chí này trọng số cao hơn. Nếu sản phẩm chỉ phù hợp với một số ngành dọc nhất định, hãy đặt trọng số lớn cho mức độ phù hợp ngành.
- Đặt hướng dẫn chấm điểm: Với từng tiêu chí, xác định thế nào là 1, 2, 3, 4 hoặc 5 điểm. Hãy cụ thể để mọi thành viên chấm nhất quán. Ví dụ, theo quy mô công ty: 1 = dưới 5 nhân viên, 2 = 5-20 nhân viên, 3 = 21-100 nhân viên, 4 = 101-500 nhân viên, 5 = trên 500 nhân viên (giả sử công ty lớn là khách hàng tốt nhất của bạn).
- Đặt ngưỡng điểm: Xác định điểm tối thiểu cho từng nhóm. Một khách hàng có thể cần ít nhất 15 trong tổng số 25 điểm để được xem là "đủ điều kiện", và ít nhất 20 điểm để được xem là "rất phù hợp". Chuyển khách hàng dưới ngưỡng lại cho marketing để tiếp tục nuôi dưỡng.
- Thường xuyên xem xét và điều chỉnh: So sánh điểm đánh giá với kết quả thực tế. Những mức điểm nào chuyển đổi thành khách hàng, mức nào thì không? Điều chỉnh tiêu chí, trọng số và ngưỡng dựa trên phản hồi này. Theo thời gian, bảng điểm sẽ dự đoán chính xác hơn.
Các lỗi thường gặp khi đánh giá khách hàng tiềm năng
Tránh những sai lầm sau, vốn có thể làm suy yếu cả nỗ lực đánh giá được chuẩn bị kỹ lưỡng.
- Hỏi ngân sách quá gắt ngay từ đầu: Hỏi về tiền trước khi tạo được giá trị và lòng tin có thể khiến khách hàng đề phòng. Trước tiên hãy xây dựng mối quan hệ, hiểu thách thức của họ, rồi trao đổi ngân sách trong bối cảnh giải quyết một vấn đề thực tế.
- Đánh giá dựa trên sự hào hứng thay vì tiêu chí: Khách hàng có vẻ hào hứng trong cuộc gọi nhưng không đáp ứng tiêu chí khách quan vẫn là đối tượng không phù hợp. Hãy dựa vào bảng điểm, đừng để cảm xúc lấn át đánh giá dựa trên dữ liệu.
- Loại khách hàng quá sớm: Cần kỷ luật, nhưng đừng loại khách hàng chỉ dựa trên một tiêu chí mà chưa tìm hiểu thêm. Hôm nay họ có thể chưa có ngân sách nhưng có thể xin được vào quý tới. Họ chưa phải người quyết định nhưng có thể trở thành người ủng hộ và kết nối bạn với đúng người.
- Không loại khách hàng nào: Ngược lại, một số nhân viên ngại loại bất kỳ ai vì cảm giác như đang từ chối cơ hội kinh doanh. Điều này khiến quy trình đầy những hợp đồng chất lượng thấp, gây lãng phí thời gian và làm sai lệch dự báo. Hãy đủ can đảm từ chối những đối tượng không phù hợp.
- Coi đánh giá là việc chỉ làm một lần: Cần đánh giá liên tục trong suốt quy trình bán hàng, không chỉ ở cuộc gọi đầu tiên. Hoàn cảnh thay đổi: ngân sách dịch chuyển, ưu tiên thay đổi, người quyết định đến rồi đi. Hãy đánh giá lại ở từng giai đoạn để bảo đảm cơ hội vẫn khả thi.
"Nhân viên bán hàng giỏi nhất không phải người chốt đơn xuất sắc mà là người đánh giá khách hàng xuất sắc. Họ tập trung sức lực vào thương vụ có thể thắng và khéo léo rời khỏi thương vụ không thể thắng.". Jill Konrath, tác giả về bán hàng
Bắt đầu với We.Inc
Đánh giá khách hàng tiềm năng tốt bắt đầu từ website thu thập đúng thông tin. Với We.Inc, bạn mô tả các trang và biểu mẫu muốn tạo trong khung chat, rồi AI xây dựng chúng trực tiếp trong trình duyệt. Thiết kế biểu mẫu liên hệ và trang đích với những câu hỏi sàng lọc phù hợp với doanh nghiệp, sau đó chỉnh sửa bằng thao tác nhấp trực quan hoặc trình chỉnh sửa mã tích hợp.
Xuất bản ngay lên tên miền phụ we.inc hoặc tên miền riêng, rồi kết nối biểu mẫu với CRM hay bảng tính đang dùng để mọi yêu cầu đều đi vào quy trình đánh giá. Vì We.Inc tạo mã React và TypeScript thực, bạn có thể kết nối trang với bất kỳ công cụ phân tích hay công cụ nào nhóm đang dùng và xuất mọi thứ sang GitHub mà không bị khóa nền tảng. Website rõ ràng, có cấu trúc tốt là nền tảng của hệ thống đánh giá giúp bạn không bỏ phí khách hàng tiềm năng phù hợp và không lãng phí thời gian cho đối tượng không phù hợp.
Câu hỏi thường gặp
Đánh giá khách hàng tiềm năng khác gì với phân tích khách truy cập?
Đánh giá khách hàng tiềm năng là quá trình dùng hội thoại và phân tích để xác định họ có phù hợp với doanh nghiệp hay không. Chấm điểm khách hàng tiềm năng là hệ thống tự động gán giá trị số dựa trên thuộc tính và hành vi. Hai việc bổ trợ nhau: chấm điểm giúp ưu tiên người cần đánh giá trước, còn đánh giá cung cấp phân tích sâu hơn mà điểm số không thể hiện được.
Tôi nên đánh giá khách hàng mới nhanh đến mức nào?
Tốc độ rất quan trọng. Nghiên cứu cho thấy khách hàng được liên hệ trong vòng năm phút có khả năng được đánh giá đủ điều kiện cao gấp 21 lần so với người được liên hệ sau 30 phút. Hãy đánh giá sơ bộ trong vài phút bằng dữ liệu sẵn có và lên lịch trao đổi đánh giá trong vòng 24 giờ với người vượt qua bước sàng lọc ban đầu.
Tôi nên làm gì với khách hàng tiềm năng không đạt yêu cầu?
Đừng vội loại bỏ họ. Có hai nhóm: người sẽ không bao giờ phù hợp (sai ngành, quy mô quá nhỏ, sai địa lý) và người chưa sẵn sàng (hiện chưa có ngân sách, chưa đúng thời điểm, vẫn đang tìm hiểu). Với nhóm đầu, hãy từ chối lịch sự. Với nhóm sau, đưa họ vào quy trình nuôi dưỡng bằng nội dung giáo dục và thỉnh thoảng liên hệ lại vì tình hình có thể thay đổi.
Xây dựng website miễn phí · Miễn phí để xây dựng, không cần thẻ
Liên quan: Hướng dẫn
- Cách lên top khối bản đồ của Google
- Cách giảm tỷ lệ rời bỏ và giữ chân khách hàng
- Cách trả lời đánh giá Google (cả tốt lẫn xấu)
- Cách chạy thử nghiệm A/B cho website
- Cách mở rộng doanh nghiệp nhỏ bằng tự động hóa
- Cách bán hàng trên Instagram
- Cách cài Google Analytics cho website
- Cách xuất hiện trong tìm kiếm "gần đây"
Sản phẩm
Dành cho ai
- Dành cho đại lý
- Cho freelancer
- Cho nhà cung cấp hosting
- Cho nền tảng SaaS
- Cho startup
- Dịch vụ tài chính
- Giải pháp y tế
Tính năng
- Trình chỉnh sửa trực quan
- SEO & phân tích
- Thương hiệu riêng
- Bảng điều khiển khách hàng
- Thanh toán cho đại lý
Tài nguyên
- Blog
- Trung tâm trợ giúp
- Công cụ kinh doanh miễn phí
- Free UI Components
- Mẫu
- Bộ sưu tập mẫu
- Ví dụ website
- Hướng dẫn
- So sánh
- Lựa chọn thay thế
- Tốt nhất
- Đánh giá
- Hướng dẫn giá
- Trường hợp sử dụng
- Thuật ngữ và hướng dẫn
- Tích hợp
- Nhà phát triển
- Benchmark
- Windows App